होळी वर मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi

Essay on Holi in Marathi हा निबंध आम्ही तुम्हाला वेगवेगळ्या शब्दांत लिहून देणार आहोत. तुम्ही यापैकी कोणताही निबंध तुमच्या परीक्षेमध्ये वापरू शकता.

होळी हा भारतातील एक मुख्य आणि प्राचीन सण आहे, जो आज जगभरात प्रसिद्ध आहे. हा सण दरवर्षी हिंदू फाल्गुन महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो. या सणाला रंगांचा सण असेही म्हणतात.

Essay on Holi in Marathi

होळी वर १० ओळीत मराठी निबंध 10 lines on Holi Essay in Marathi

Set 1 is helpful for students of Classes 1, 2, 3 and 4.

  1. होळी हा भारतातील एक मुख्य आणि प्राचीन सण आहे.
  2. होळीला रंगांचा सणही म्हणतात, हा सण दरवर्षी फाल्गुन महिन्यात साजरा केला जातो.
  3. होळीचा सण २ दिवस साजरा केला जातो, पहिल्या दिवशी होलिका दहन केले जाते, तर दुसर्‍या दिवशी रंग खेळून धुलीवंदन साजरे केले जाते.
  4. या दिवशी लोक एकमेकांना रंग लावतात आणि लोक घरात वेगवेगळ्या प्रकारचे पदार्थ बनवतात.
  5. वृद्ध लोक नैसर्गिक रंग वापरत असत. म्हणूनच, होळीचा सण देखील निसर्गाशी संबंधित असलेला सण मानला जातो.
  6. आजच्या काळात लोक रासायनिक रंगांचा वापर करतात ज्यामुळे त्वचेचे नुकसान होते.
  7. होळीच्या पौराणिक कथेनुसार वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा हा सण संदेश देतो.
  8. या सणाचे वैशिष्ट्य असे की या दिवशी सर्व लोक आपापसातील मतभेद विसरून एकत्र येऊन आनंदोत्सव साजरा करतात.
  9. होळी केवळ हिंदूच नव्हे तर सर्व समाजातील लोकही आनंदाने व उत्साहाने साजरी करतात.
  10. होळी हा सण एकता आणि समानतेचा सण आहे, हा प्रेमाचा आणि बंधुत्वाचा सण आहे.

होळी मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi (१०० शब्दांत)

Set 2 is helpful for students of Classes 5, 6, 7 and 8.

होळी हा भारतातील एक मुख्य आणि प्राचीन सण आहे. हा सण दरवर्षी हिंदू फाल्गुन महिन्यात वसंत ऋतूत साजरा केला जातो. या सणाला रंगांचा सण असेही म्हणतात. हा सण २ दिवस साजरा केला जातो. पहिल्या दिवशी संध्याकाळी होलिका दहन केले जाते. तर दुसऱ्या दिवशी रंग खेळून धुलीवंदन साजरे केले जाते.

होळी सणाच्या काळात निसर्गात वसंत ऋतुमुळे काही चांगले बदल झालेले असतात, त्यामुळे लोक एकमेकांना रंग लावून आनंदोत्सव साजरा करतात. पण आजकाल लोक रासायनिक रंगांचा वापर करत आहेत ज्यामुळे त्वचेचे नुकसान होते, हे आपण टाळले पाहिजे. या सणाच्या पौराणिक कथेनुसार हा सण वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा संदेश देतो.

या सणाच्या निमित्ताने लोक आपापसातील मतभेद विसरून एकमेकांना रंग लावतात. हा सण केवळ हिंदूच नव्हे तर सर्व समाजातील लोकही आनंदाने व उत्साहाने साजरा करतात. म्हणूनच या सणाला एकता आणि समानतेचा सण देखील म्हटले जाते.


होळी मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi (२०० शब्दांत)

Set 3 is helpful for students of Classes 9, and 10.

होळी हा भारतातील एक मुख्य आणि प्राचीन सण आहे, जो आज जगभरात प्रसिद्ध आहे. हा सण दरवर्षी हिंदू फाल्गुन महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो. या सणाला रंगांचा सण असेही म्हणतात. होळी सणाच्या काळात निसर्गात वसंत ऋतुमुळे काही चांगले बदल झालेले असतात, त्यामुळे या दिवशी लोक एकमेकांना रंग लावून आनंदोत्सव साजरा करतात.

हा सण २ दिवस साजरा केला जातो. पहिल्या दिवशी संध्याकाळी होलिका दहन केले जाते, या होलिका दहनाची एक पौराणिक कथा आहे. प्राचीन काळी हिरण्यकश्यपू नावाचा एक असुर होता. हिरण्यकश्यपू भगवान विष्णूचा द्वेष करीत असे परंतु हिरण्यकशिपूचा मुलगा प्रल्हाद विष्णूचा परम भक्त होता. हे हिरण्यकश्यपूला आवडत नसे.

हिरण्यकश्यपूने आपला मुलगा प्रल्हादला ठार मारण्याचा पुरेपूर प्रयत्न केला पण तो अयशस्वी झाला. शेवटी हिरण्यकश्यपूने आपली लहान बहीण होलिकाला बोलावले. होलिकेला आगीतही भस्म न होण्याचे वरदान मिळाले होते. हिरण्यकश्यपूच्या आज्ञेनुसार होलिका प्रल्हादाला मांडीवर घेऊन आगीत बसली, भगवान विष्णूला ते आवडले नाही आणि त्याच आगीत होलिका त्याच आगीत भस्म झाली. म्हणूनच आपण होलिका दहन करतो.

होळीच्या दुसऱ्या दिवशी रंग खेळून धुलीवंदन साजरे केले जाते. या दिवशी लोक आपापसातले सर्व मतभेद विसरून एकत्र येतात, एकमेकांना रंग लावतात. या दिवशी लोक घरात वेगवेगळ्या प्रकारचे पदार्थ बनवतात. लोक रंग लावून एकमेकांना होळीच्या शुभेच्छा देतात, संगीत वाजवून, नृत्य करून लोक आनंद व्यक्त करतात. सगळीकडे आनंद व उत्साहाचे वातावरण असते.

या सणाच्या निमित्ताने लोकांचे आपापसातील वाद नष्ट होऊन त्यांच्यातील प्रेम वाढते. हा सण केवळ हिंदूच नव्हे तर सर्व समाजातील लोकही आनंदाने व उत्साहाने साजरा करतात. म्हणूनच या सणाला प्रेमाचा आणि बंधुत्वाचा सण देखील म्हटले जाते.


होळी मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi (३०० शब्दांत)

Set 4 is helpful for students of Classes 11, 12 and Competitive Exams.

आपला भारत देश सणांचा देश म्हणून ओळखला जातो. लोक सणांच्या निमित्ताने एकत्र येतात, आपल्या मनातील आनंद आणि प्रेम व्यक्त करतात. याच सणांपैकी एक महत्वाचा सण म्हणजे होळी. होळी हा सण वसंत ऋतूत म्हणजे हिंदू फाल्गुन महिन्याच्या पौर्णिमेला साजरा केला जातो. या सणाला रंगाचा सण म्हणूनही ओळखले जाते.

होळी हा सण दोन दिवस साजरा केला जातो. पहिल्या दिवशी होलिका दहन व दुसऱ्या दिवशी धुलीवंदन असते. या सणामागे एक पौराणिक कथा आहे. प्राचीन काळी हिरण्यकश्यपू नावाचा एक असुर होता. हिरण्यकश्यपू भगवान विष्णूचा द्वेष करीत असे परंतु हिरण्यकशिपूचा मुलगा प्रल्हाद विष्णूचा परम भक्त होता. हे हिरण्यकश्यपूला आवडत नसे. म्हणून कित्येकदा त्याने बाळ प्रल्हादाला ठार मारण्याचाही प्रयत्न केला, पण तो अयशस्वी ठरला.

शेवटी हिरण्यकश्यपूने त्याची बहिण होलिका हिला बोलावले. होलिकेला आगीतही भस्म न होण्याचे वरदान मिळाले होते. या वरदानचा फायदा उठवण्यासाठी हिरण्यकश्यपूने होलिकेला प्रल्हादाला घेऊन आगीत बसण्यास सांगितले. हिरण्यकश्यपूच्या आज्ञेनुसार होलिका प्रल्हादाला मांडीवर घेऊन आगीत बसली, भगवान विष्णूला ते आवडले नाही आणि त्याच आगीत होलिका भस्म झाली. ही कथा आपल्याला वाईटावरील चांगल्याच्या विजयाचा संदेश देते, याच दिवसाची आठवण म्हणून दरवर्षी आपण होळीच्या संध्याकाळी होलिका दहन करतो.

होळीच्या दुसऱ्या दिवशी लोक एकत्र जमतात व एकमेकांना रंग लावून धुलीवंदन साजरे करतात. सर्व लोक आपापसातील वाद मतभेद विसरून एकमेकांना रंग लावतात. या दिवशी लोक घरात वेगवेगळ्या प्रकारचे पदार्थ बनवतात. लोक एकमेकांना रंग लावून होळीच्या शुभेच्छा देतात, संगीत वाजवून, नृत्य करून लोक आनंद व्यक्त करतात. सगळीकडे आनंद व उत्साहाचे वातावरण असते.

पण आजकाल होळी साजरी करण्याचे स्वरूप बदलले आहे. आजकाल काही लोक होळीच्या दिवशी मादक पदार्थांचे सेवन करतात, अश्लील गाणी गातात, जुगार खेळतात, त्यामुळे होळीचा खरा आनंद कमी होतो. आपण असे कृत्य न करता होळी साजरी करण्याच्या खऱ्या कारणाकडे लक्ष दिले पाहिजे. आपण एक आनंदी, उत्साही व रंगबेरंगी होळी साजरी केली पाहिजे. सर्वांनी एकत्र येऊन आनंद व्यक्त करून आपापसातील नाते मजबूत करणे, यासाठी आपण होळी साजरी करतो. म्हणून आपण हे वाईट कृत्य करणे बंद केले पाहिजे, व होळी साजरी करण्याचा खरा अर्थ समजून घेतला पाहिजे.

होळी हा सण प्रेम आणि बंधुत्वाचा संदेश देतो. हा सण केवळ हिंदूच नव्हे तर सर्व समाजातील लोकही आनंदाने व उत्साहाने साजरा करतात. म्हणूनच या सणाला एकता आणि समानतेचा सणही म्हटले जाते आणि हेच या सणाचे खरे वैशिष्ट्य आहे.


होळी मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi (४०० शब्दांत)

Set 5 is helpful for students of Classes 11, 12 and Competitive Exams.

सण किंवा उत्सव हे माणसाच्या जीवनाचा एक प्रमुख भाग आहे. हे सणच जातीची उच्चता आणि पवित्रता प्रकट करतात. ‘होळी’ या सणांपैकीच एक मोठा सण आहे.

होळीचे बदललेले रूप

हे खरे आहे की हा उत्सव साजरा करण्याचे स्वरूप बरेच बदललेले आहे. घाण पाणी उडविणे,  धूळ उडविणे, एखाद्याला फसवणुकीने ओले करणे, उपहास करणे, रानटी गाणे गाणे, मद्यपान करणे आणि त्यांचा वेश करणे, अशा रीतींचा लोकांनी समावेश केला आहे, ज्यामुळे होळीच्या सणाला सज्जन घाबरतात, परंतु लोक या सणाला शूद्रांचा उत्सव म्हणू लागले आहेत,  खरेतर ऋतूंच्या बदलाशी होळीचे स्वतःचे महत्व आहे.

होळीचे महत्व

‘वसंत’ ऋतूला ऋतुराजा असे म्हणतात. त्यात जास्त उष्णताही नसते किंवा जास्त थंडीही नसते. तो एक अतिशय आनंददायी हंगाम आहे. या काळात जंगलांमध्ये नव्या जीवनाची सुरूवात होते. झाडांना नव्या पालव्या फुटू लागतात. रंगीबेरंगी फुले तुम्हाला सावलीने मोहित करु लागतात. कोकिळा मधुर संगीत उत्पन्न करते. झाडांना बहराचा आणि फुलांचा वास देखील येतो. हे निसर्गाचे सौंदर्य, हे सौंदर्य होळीची प्रेरणा आहे.

या काळात गहू आणि बार्ली पिकण्यास सुरवात होते.  तर काही भागात पीक कापण्यास सुरुवात होते. कापणीच्या आनंदात शेतकरी नाचतात. मोहरीच्या पिवळ्या फुलांचे सौंदर्य शेतांना सुशोभित करतात. निसर्गाचे चे रूप पाहून माणूसही उत्सव साजरे करण्यास सुरुवात करतो. कदाचित हे या सणाच्या स्थापनेचे मूळ कारण आहे.

होळीच्या दिवसाचे वर्णन

या दिवशी सर्व लोक एकत्र येऊन आनंदोत्सव साजरा करतात. सर्व वाद विसरून भाऊ एकत्र येतात. सर्वजण एकमेकांवर रंगांचा वर्षाव करतात. कपड्यांवर विविध रंगीबेरंगी छटा दिसू लागतात. नृत्य करणे, संगीत वाजवणे, खेळणे आणि खाणे असे अनेक कार्यक्रम सुरू होतात. त्या दिवसाचे वातावरणच वेगळे असते. दु:ख किंवा काळजीचा लवलेशही राहत नाही.

हा सण फाल्गुनच्या पौर्णिमेच्या दिवशी असतो. त्या रात्री लाकडाची होळी करून जाळतात. होळीत ऊस आणि धानदेखील टाकला जातो. नवीन खाद्यपदार्थ प्रसाद किंवा नैवेद्य म्हणून वापरला जातो. वेगळे वेगळे पदार्थ त्या आगीवर भाजून आणि बनवून खाल्ले जातात.

होलिका दहन

बंगाल आणि पंजाबमधील बहुतेक भागांमध्ये होळी पेटवली जात नाही आणि पौर्णिमेच्या दिवशीच या भागात रंग खेळले जातात. मिथिलामध्ये पौर्णिमेच्या दिवशी रंग खेळून रात्री होलिका दहन केले जाते. उत्तर प्रदेशात वसंत पंचमीच्या दिवसापासून लोक सार्वजनिक ठिकाणी लाकूड गोळा करण्यास सुरवात करतात. पौर्णिमेच्या रात्री पौर्णिमेच्या रात्री अग्नीभोवती लोक नाचतात आणि गातात. दुसर्‍या दिवशी (प्रतिपदेच्या दिवशी) रंग खेळला जातो. मोठे आणि छोटे प्रत्येकजण एकत्र रंग खेळतात. लोक मित्रांच्या घरी जाऊन एकमेकांना रंगवतात. त्यांना मिठाई वगैरे खाऊ घालून मिठी मारतात. बरेच ठिकाणी दोन किंवा तीन दिवस रंग खेळले जातात. काही लोक रंगात चिखल टाकतात तर काही अश्लील गाणी गातात. हा या उत्सवाला कलंक आहे.

संबंधित पौराणिक लोककथा

‘होलिका’ ही हिरण्यकशिपु राक्षसाची बहीण होती. ती आगीत जळणार नाही असे वरदान तिला प्राप्त झाले होते. त्याच राक्षसाच्या मुलगा प्रल्हाद वडिलांच्या इच्छेविरूद्ध परमेश्वरावर विश्वास ठेवायचा. आपल्या वडिलांच्या धमक्या आणि दंडामुळेही तो आपल्या निश्चयात विचलित झाला नाही. राक्षसाला राग आला. त्याने मुलाची हत्या करायची ठरवले. त्याने प्रह्लादला डोंगरावरून खाली पाडले, गरम खांब्याला बांधले आणि त्याच्या अंगावर सापही सोडले. पण प्रल्हाद तरीही जिवंत वाचला. शेवटी हिरण्यकशिपूंनी त्याला त्याच्या बहीण होलिकाकडे सुपूर्द केले. होलिकाने प्रल्हादला आपल्या मांडीवर घेतले आणि ती आगीत बसली. पण ती जाळली गेली आणि प्रल्हादला काहीही झाले नाही. ही दंतकथा या सणाशी संबंधित आहे.

प्राचीन काळातील होळी

प्राचीन काळी हा उत्सव यज्ञ करून साजरा करायचे. मनुष्याभाव त्यात प्रमुख होता. लहान, कमी- उच्च दर्जा अशी कोणतीही भावना त्यात नसायची. सर्व मिळून हा उत्सव साजरा करायचे. पकवान बनवले जायचे. गाण्यांचा उत्सवही असायचा. मिठाई वाटल्या जायच्या. नवीन वर्षाच्या योजना तयार केल्या जात. मागील वर्षाच्या कमतरतांचा विचार केला जायचा.

आत्ताची होळी

पण हळू हळू हा उत्सव विकृत झाला. त्यात मद्य आणि भांगेचा वापर होऊ लागला. येण्या जाणाऱ्यावर चिखल उडवणे, शिवीगाळ करणे, अश्लील विनोद करणे, स्त्रियांचाही विचार न करणे इत्यादी गोष्टी घडू लागल्या. हा सण सुसंस्कृत समाजात आपले महत्त्व गमावत आहे.

सारांश

तथापि, सर्व लहान मोठे लोक हा उत्सव साजरा करतात. त्या निमित्ताने, श्रीमंत-गरीब किंवा धर्म-जाती असा कोणताही भेद राहत नाही. हे या महोत्सवाचे वैशिष्ट्य आहे.


तर मित्रांनो, होळी मराठी निबंध Essay on Holi in Marathi Language हा निबंध तुम्हाला आवडलाच असेल तर तुम्ही तुमच्या मित्राला सुद्धा हा निबंध share करू शकता, धन्यवाद.


Share: 10

About Author:

या ब्लॉगवर तुम्हाला निबंध, भाषण, अनमोल विचार, आणि वाचण्यासाठी कथा मिळेल. तुम्हाला काही माहिती लिहायचं असेल तर तुम्ही आमच्या ब्लॉगवर लिहू शकता.

Leave a Comment